Trang chủ Không gian quán Cafe 360° Sàn giao dịch Bên ly cà phê Tư liệu Góc giải trí
> Cafe 360° > Người trong ngành
Cây cà phê Tây nguyên: cần sự ổn định bền vững
Cập nhật: 20/5/2009 11:33:47 AM
Từ khóa:  Cây cà phê Tây nguyên: cần sự ổn định bền vững
Hiện nay cả nước ta có hơn 500 ngàn ha cà phê, sản lượng năm 2008 đạt 900 ngàn tấn, giá trị xuất khẩu đạt trên 1 tỷ USD. Như vậy, Việt Nam đã vươn lên là nước đứng thứ nhì thế giới, chỉ sau Brazin về sản lượng cà phê xuất khẩu.

CôngThương - Mặc dù nền kinh tế thế giới bị suy giảm trầm trọng, nhưng các chuyên gia kinh tế, các nhà quản lý vẫn đưa ra con số đầy lạc quan với sản phẩm cà phê, giá trị xuất khẩu, Việt Nam vẫn có thể đạt 1,8 tỷ USD.

Chỉ riêng ở 5 tỉnh Tây Nguyên là Gia Lai, Đăk Lăk, Đăk Nông, KonTum và Lâm Đồng, diện tích cây cà phê đã là 470 ngàn ha, chiếm phần lớn kể cả diện tích, sản lượng và giá trị xuất khẩu từ loại cây trồng này so với cả nước. Tuy nhiên, cây cà phê ở Tây Nguyên lại đang rất cần những yếu tố cho sự ổn định bền vững.

Phát triển vượt dự báo


Trong thực tế nhiều năm qua cho thấy, việc phát triển cây cà phê ở Tây Nguyên còn mang nặng yếu tố tự phát. Lý do là cho dù giá cả của sản phẩm cà phê hạt trên thị trường thế giới nhiều năm qua vẫn bấp bênh, lúc tăng, lúc giảm, nhưng nhìn chung vẫn mang lại nguồn lợi nhuận rất đáng kể cho người trồng. Nhiều vùng đất ở Tây Nguyên từ hoang sơ trở nên trù phú và cũng rất nhiều người (chưa thống kê nổi) cũng trở thành tỷ phú nhờ trồng cà phê hoặc chế biến, kinh doanh sản phẩm của nó. Do đó, về một phương diện nào đó, giá trị kinh tế từ cây cà phê đã mang lại cho người trồng, kinh doanh là rất lớn, đích thực, giải quyết tốt các vấn đề về kinh tế, đời sống, việc làm…

Tuy nhiên, việc phát triển cây cà phê ở Tây Nguyên trong những năm qua cũng bộc lộ rất rõ nhiều yếu tố tiêu cực về năng suất, môi trường… nhưng nổi cộm lên là tình trạng thiếu nước tưới, gây hạn hán toàn vùng đôi khi nghiêm trọng đối với một số vùng, nhất là những vùng có diện tích cà phê lớn. Nhiều tài liệu cho thấy, các nhà khoa học đã khẳng định, một trong những nguyên nhân cơ bản nhất gây ra hạn hán gay gắt, liên tục nhiều năm liền ở Tây Nguyên, một phần cơ bản là việc khai thác triệt để nguồn nước ngầm để tưới cho cây cà phê. Từ lời cảnh báo này, các nhà quản lý ở các tỉnh Tây Nguyên đều “giật mình”và đều đưa ra giải pháp, trong đó việc khống chế không phát triển thêm diện tích trồng mới cà phê được áp dụng rộng rãi và coi đó là biện pháp cơ bản nhất trong công tác quản lý của địa phương. Tuy nhiên, trong thực tế biện pháp này chưa mang lại hiệu quả như mong muốn nếu không được tăng cường kiểm tra, kiểm soát và cần những biện pháp khác đi song song với nó. Sở dĩ như vậy là vì cây cà phê đã và đang mang lại cho người trồng mức thu nhập cao lôi cuốn rất nhiều người, bằng mọi giá, tìm mọi cách kể cả việc phá rừng để trồng cà phê. Đối tượng này không chỉ là người cư trú lâu năm ở Tây Nguyên mà kể cả dân di cư tự do từ các địa phương khác đến. Do đó, nếu có sự lơ là trong công tác quản lý của các địa phương, có thể diện tích cà phê ở Tây Nguyên một lúc nào đó sẽ bùng phát mở rộng và những hệ lụy sẽ ngày càng lớn.

Thiết lập hệ sinh thái cho cà phê

Một mặt, các tỉnh Tây Nguyên rất cần sự ổn định về diện tích cây cà phê để tránh những hệ lụy như đã nói ở trên, nhưng mặt khác cần thiết lập hệ sinh thái cho cây cà phê để có được sự ổn định cần thiết, tức là không tăng về diện tích nhưng tăng về năng suất, sản lượng, chất lượng sản phẩm, hàng hóa. Theo PGS-TS Phạm Quốc Sủng, nguyên Viện trưởng Viện nghiên cứu cà phê thì qua quan sát thì thấy ở một số tỉnh Tây nguyên có hàng ngàn héc-ta cà phê không có cây đai rừng và cây che bóng. Mặt khác, hầu hết các diện tích cà phê này lại có độ dốc cao trên 10 độ. Đây là một thảm họa đối với cây cà phê trong mùa khô. Nhiều công trình nghiên cứu trong nước cho thấy, nếu có cây che bóng mát thì nhiệt độ trong lô cà phê giảm được từ 2,7 đến 5,3oC, làm giảm được sự bức xạ của mặt trời từ 12 đến 41%, độ ẩm tăng lên 2-3%. Nếu kết hợp cả việc trồng cây đai rừng với cây bóng mát cho cây cà phê thì hạn chế được 41-87% tốc độ gió, hạn chế những yếu tố bất lợi, ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất của cây cà phê…

Cũng theo PGS-TS Phạm Quốc Sủng, một vấn đề nữa là, tại những quả đồi, sườn núi, nếu trồng cà phê mà không trồng cây che phủ đất thì sẽ diễn ra quá trình xói mòn rửa trôi đất và chất dinh dưỡng từ đất. Đặc biệt là ở Tây Nguyên, mưa nhiều, mưa lớn và quá trình mùa mưa kéo dài tới 5 tháng trong một năm nên lượng đất có thể bị trôi rất lớn 100 tấn/ha/năm và dẫn đến suy thoái độ phì và tầng đất canh tác sẽ mỏng dần và hậu quả là không mang tính bền vững trong việc trồng, canh tác cây cà phê…

Nhìn tổng thể, muốn sản xuất cà phê bền vững, đạt hiệu quả cao, về phương diện quản lý, cần có quy hoạch diện tích cho từng vùng, chỉ nơi nào phù hợp mới trồng cà phê mà nhất thiết không thể trồng ồ ạt như từ trước đến nay. Về phương diện khoa học cần áp dụng kỹ thuật thâm canh đồng bộ. Trước hết, cần xây dựng hệ sinh thái phù hợp bằng việc trồng cây đai rừng và cây che bóng mát cho cây cà phê ngay từ lúc trồng mới, đồng thời trồng xen cây đậu, đỗ từ thời kỳ kiến thiết cơ bản và đầu thời kỳ kinh doanh để nâng cao độ phì nhiêu màu mỡ cho đất, chống sói mòn và kết hợp với bón phân hóa học với lượng hợp lý để đạt hiệu quả nhiều mặt cao nhất, đảm bảo tính ổn định cho cây cà phê.

Hoàng Anh Phượng
Theo: Công Thương
Tìm hiểu thêm:  Cây cà phê Tây nguyên: cần sự ổn định bền vững
Thông tin thị trường
Câu chuyện Thương hiệu
Thị trường thế giới
Người trong ngành
Giới thiệu Thương hiệu
Sàn giao dịch cafe
Các tin khác :
Sáng tạo = dám đổi mới + dám cạnh tranh + … (06/08/2009)
Coi tôi như người Việt quốc tịch Đức (05/08/2009)
Giáo sư Tom Cannon (Đại học Liverpool): Cà phê VN phải khác biệt và có thương hiệu (05/08/2009)
Thương hiệu từ phố núi (04/08/2009)
Kontum: Trẻ hoá vườn cà phê (04/06/2009)
Tin liên quan:
Hỗ trợ lãi suất cho nông dân: Mát lại một vùng cà phê "khát" (26/05/2009)
Tây Nguyên: Đảm bảo ổn định cho cây cà phê (20/05/2009)
Vị đắng của biến đổi khí hậu (11/05/2009)
Người diệt ve sầu, cứu cà phê (25/05/2009)
Cây cà phê Tây nguyên: cần sự ổn định bền vững (20/05/2009)
 
NVR Communication
82-84 Bui Thi Xuan Street, Dist 1, HCM City
Phone: (84-8) 3 925 1893 - 3 925 1894. Fax: (84-8) 3925 1895
Email:
ICP: 86/GP-TTĐT